ADHD - jak ćwiczyć? - spojrzenie psychologa - logopedy.

    Przyjęło się uważać, że ADHD dotyczy nadpobudliwości z deficytem uwagi,
jednak coraz częściej mówi się, że jest to w istocie opóźnienie rozwoju funkcji wykonawczych (lub ich zaburzenie).

 
    Funkcje wykonawcze, jak wszystko w naszym organizmie, potrzebuje dojrzeć, może też ulec zakłóceniu rozwoju. Gdy są problemy z mową - szukamy terapii mowy, gdy trudności leżą w sferze rozwoju społecznego i komunikacyjnego - szukamy terapii Zespołu Aspergera. Gdy młody człowiek jest rozkojarzony, działa zbyt impulsywnie, często zmienia aktywność i ma problemy z samokontrolą - pytamy: czy to ADHD? i jaką terapię do tego?

    Pracowałam z wieloma dziećmi z diagnozą ADHD, zarówno na terapii integracji sensorycznej, jak i na terapii mowy. Każde z tych dzieci cechowała inna kombinacja trudnych zachowań. Dopiero gdy przyjrzeliśmy się bliżej sprawności poszczególnych funkcji wykonawczych i skoncentrowaliśmy wysiłki na usprawnieniu tych wybranych obszarów - terapia poszła do przodu.

Czym są funkcje wykonawcze? 

  Funkcje wykonawcze to sprawności najmłodsze w rozwoju mózgu -
najpóźniej dojrzewają i najwcześniej starzeją się - ulegając jako pierwsze procesom degeneracyjnym.
Podlegają jednak treningowi. U dzieci - rozwijają się w różnym tempie - dając często nierówny obraz sprawności.

    Przygotowałam grafikę mając na uwadze drobiazgowe wyróżnienie poszczególnych obszarów - w terapii warto pochylić się nad każdym: rozpoznać poziom rozwoju oraz funkcjonowania i w razie potrzeby - działać terapeutycznie:

terapia ADHD
Funkcje wykonawcze - grafika: psycholog-logopeda.org.pl


    Po zbadaniu funkcjonowania na każdym poziomie warto przyjrzeć się także funkcjonowaniu w zakresie zmysłów i szerzej: sensomotoryki - czy jest jakaś nadwrażliwość, niedowrażliwość, jak wygląda koordynacja, równowaga itp. ( o integracji sensorycznej w osobnym artykule). Może się zdarzyć, że w zakresie funkcji wykonawczych będzie wszystko w porządku, a wyjątkowa pobudliwość będzie natury stricte sensorycznej. Wówczas jak najbardziej warto pomóc dziecku terapią integracji sensorycznej. Piszę o tym dlatego, by nie oczekiwać od SI przełomowych efektów w przypadku każdego dziecka z diagnozą ADHD. Najpierw warto przyjrzeć się powyższym funkcjom wykonawczym, poprawić je, a dopiero w drugiej kolejności szukać przyczyn w sensoryce.

   Jako logopeda mam również swoje obserwacje w zakresie zaburzeń mowy w ADHD (piszę ADHD choć nie lubię tego określenia ze względu na jego niepełne ujecie tematu). I tu znowu spektrum zagadnień jest szerokie:

  • dzieci z problemami z samokontrolą (w tym: trudnościami z wyhamowaniem reakcji wzbudzonej) mówią często szybko, niestarannie, nawykowo (na przykład miewają mocno utrwalone seplenienie między-zębowe)
  • dzieci ze słabą pamięcią - (w szczególności pamięcią sekwencyjną) mają trudności z planowaniem i realizacją wypowiedzi,
  • dzieci z opóźnieniami w rozwoju praksji (planowania i monitorowania aktywności oraz kontroli błędów) mają często problemy z praksją artykulacyjną - innymi słowy potrzebują intensywnego treningu czucia i ułożenia narządów artykulacyjnych, szczególnie języka, a następnie starannych ćwiczeń poprawnej wymowy.
   Tak pokrótce - moją intencją było pokazanie, że nie ma czegoś takiego jak jedna terapia mowy w przypadku ADHD - gdyż każdy człowiek z tym zaburzeniem może mieć inne trudności. Kluczem jest rozpoznanie jakiej funkcji wykonawczej one dotyczą, usprawnienie tej funkcji i dobranie ćwiczeń mowy rozwijających świeżo nabytą kompetencję. 

    Moim zdaniem warto zamienić słowa: Moje dziecko ma ADHD,
na zdanie: Moje dziecko ma opóźnienie rozwoju niektórych funkcji wykonawczych. Wiemy jakich i pracujemy nad nimi. 

Komentarze

O autorze:

Magdalena R. Babczyk - mgr psychologii, filologii, logopeda, terapeuta.
Zapraszam do kontaktu - zakładka: O mnie - oferta, kontakt, współpraca.

Subskrybuj i otrzymuj nowości na swoją skrzynkę. Follow by Email

.

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ