Dobra terapia mowy - usprawnianie czasowego przetwarzania dźwięków



terapia centralnego przetwarzania sluchowego slask neurologopeda Gdy są duże trudności z mową,
można zacząć terapię od słuchania muzyki w szczególny sposób.   


Jak? - wprowadzenie i metoda:

Czy można usprawnić mowę milcząc?


     Polscy naukowcy dowiedli, że tak*. Można, drogą treningu słuchowego, usprawnić funkcje prymarne mowy, dokładnie sprawność przetwarzania dźwięków. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, iż u podłoża percepcji i realizacji mowy leży przetwarzanie czasowe oraz optymalny zakres czasowy dźwięku decydujący o powodzeniu jego odbioru. Zarówno wypowiedź zbyt szybka, jak i zbyt rozwlekła, są trudniejsze do przetworzenia, niż te realizowane w odpowiednim tempie. Mowa monotonna, płaska, wymaga więcej wysiłku, by zrozumieć jej przekaz, niż wypowiedź spontaniczna podlegająca uniwersalnym regułom czasowym. Naukowcy wykazali, że reguły czasowe, jakimi się posługujemy, to bloki przekazu, przeplatane pauzami niezbędnymi do przetwarzania na bieżąco porcji informacji. Zarówno dla pojedynczego przekazu, jak i przerwy, konieczna jest minimalna długość trwania, by przekaz mógł zostać dostrzeżony i przetworzony. I tak: krótkie 40-50-milisekundowe odcinki czasowe odpowiadają na przykład realizacji głosek zwartych, m.in. p, b, t, d. To głoski najkrócej słyszalne w języku polskim, nie da się ich przedłużyć. Osoby po udarach, pacjenci cierpiący na afazję, często nie są w stanie zarejestrować tak krótkiego dźwięku, i w konsekwencji zrozumieć słów, jeśli nie są osadzone we wspomagającym je kontekście. Wyrazy typu:  półka-bułka, krę - grę, Tomek - domek mogą być nie do odróżnienia, gdyż ich pierwsza głoska brzmi dla uszkodzonego mózgu zbyt krótko, by w ogóle została zarejestrowana. Podobne trudności mogą mieć osoby ze spektrum autyzmu i zaburzeniami neurorozwojowymi.

Co wynika z tych osiągnięć dla praktyki?


      Wynika refleksja, by metody wspomagania mowy wzbogacać o trening czasowego przetwarzania informacji dźwiękowej
      W trakcie badań i terapii podaje się początkowo dwa, potem trzy dźwięki różniące się częstotliwością (wysokością) lub długością trwania. Należy rozpoznać, który dźwięk był pierwszy. Sprawny umysł potrzebuje około 40 milisekund przerwy pomiędzy dźwiękami. Krótsza przerwa wywołuje wrażenie dźwięku pojedynczego, lub sprawia trudność w sekwencyjnym uporządkowaniu bodźców akustycznych - który był pierwszy, który drugi i trzeci. Im osoba jest starsza, tym przerwy i czas ekspozycji sygnału dźwiękowego zazwyczaj muszą być dłuższe, by zadanie zostało wykonane poprawnie. Te sprawności jednak, co wynika z badań, podlegają treningowi, a poprawa osiągnięta pod jego wpływem, znacząco doskonali umiejętność percepcji i różnicowania także dźwięków mowy. 

     Na tym polega waga i doniosłość badań oraz wyników otrzymanych przez polskich naukowców:

terapia mowy autyzm zespol aspergera slask muzykoterapia Słuchanie odpowiednio przygotowanych dźwięków i ćwiczenia w różnicowaniu ich - skutecznie usprawniają mowę. Ćwicząc wrażliwość słuchową - poprawiamy wrażliwość fonetyczną: słyszenie, rozróżnianie głosek i słów, rozumienie i programowanie mowy. 


   Część badań towarzyszących skupiona była wokół sprawności sekwencjonowania dźwięków, popularnej już metodzie usprawniania lewej półkuli (lewa półkula pracuje sekwencyjnie, w opozycji do prawej, która pracuje bardziej symultanicznie - większość struktur językowych znajduje się w półkuli lewej). Naukowcy przyjrzeli się także wartości treningu myślenia asocjacyjnego (inspiracją był m.in. amerykański program wspomagający mowę: Fast ForWord**) W rezultacie potwierdziły się tezy, iż mowę można i warto usprawniać poprzez stymulację dźwiękową wykorzystującą zarówno ćwiczenia zapamiętywania sekwencji dźwięków, jak i łączenia ich z np. lokalizacją źródła dźwięku (ćwiczącą myślenie asocjacyjne, kojarzeniowe).     

Czy niezbędny jest program komputerowy?

        Program komputerowy na pewno jest atrakcyjną pomocą, zwłaszcza dla młodszego pokolenia, ale z pewnością wiele osób odnajdzie się w treningu z tradycyjnymi instrumentami. Jest spokojny, relaksujący i atrakcyjny - "żywy" kontakt z prawdziwymi instrumentami dostarcza przyjemnych wrażeń dotykowych i słuchowych. Pozwala na indywidualne dobranie tempa, przebiegu zajęć i instrumentu do preferencji i zainteresowań uczestnika (jak w szkole muzycznej).

     Zapraszam do ćwiczeń - gabinet wyposażony jest w klasyczne instrumentarium Orffa (marakasy, janczary, tamburyna, ksylofony, terkotki, kołatki, trójkąty) oraz instrumenty sprowadzone z różnych zakątków świata: sansulę, ukulele, dzwonki chińskie, bębny, misy tybetańskie oraz pianino i inne.

neurologopeda autyzm slask   Oferuję trening słuchowy wspierający mowę poprzez rozwijanie umiejętności różnicowania dźwięków o różnych częstotliwościach (różnej wysokości dźwięków), poprzez ćwiczenia asocjacyjne (kojarzenia dźwięków z instrumentem, ilustracją, nastrojem, miejscem), ćwiczenia zapamiętywania sekwencji dźwięków, tempa i rytmu. Zapraszam na ćwiczenia łączące muzykę z neurologopedią w celu usprawnienia mowy i centralnego przetwarzania słuchowego.   

Więcej na temat terapii słuchu - tutaj: TERAPIA SŁUCHU - OFERTA 

---------------------------------------------
* link do źródła
** link do filmu przedstawiającego program na Youtube

Komentarze

O autorze:

Magdalena R. Babczyk - mgr psychologii, filologii, logopeda, terapeuta.
Zapraszam do kontaktu - zakładka: O mnie - oferta, kontakt, współpraca.

Subskrybuj i otrzymuj nowości na swoją skrzynkę. Follow by Email

.

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ